TEFVİZNAME

 

 

 

Moraliniz mi bozuk? Depresyonda mısınız? “Aşağıdaki şiiri birkaç kez okuyun,” diyordu Kayhan Dede, “bütün kederlerinizin uçup gittiğini göreceksiniz.” Hasta gönüllere şifa olan bu şiir, Erzurum’lu İbrahim Hakkı Hz.’ne aittir.

 

 

“Gülşenini hâr etme”

 

(Gül bahçeni dikenliğe çevirme.)

 

—Niyazi Mısri

 

 

 

 

 

1. Hak şerleri hayr eyler

Zannetme ki gayr eyler

Arif anı seyr eyler

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

2. Sen Hak'ka tevekkül kıl

Teslim olup rahat bul

Her işine razı ol

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

3. Gönlün Ana berk eyle

Takdirini derk eyle

Tedbirini terk eyle

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

4. Hallâk-ı rahim oldur

Rezzâk-ı kerim oldur

Faali hakim oldur

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

5. Bil kâdîyi hâcatı

Kıl Ana münâcatı

Terk eyle muradatı

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

6. Bu işi murad etme

Olduysa inad etme

Hak'tandır o, reddetme

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

7. Hak'kın olunca işler

Boştur gam u teşvişler

Ol hikmetini işler

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

8.  Hep işleri fâyıkdır

Birbirine lâyıkdır

Neylerse muvafıktır

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

9.  Dilden gamı dûr eyle

Rabbınla huzûr eyle

Tefvizi umûr eyle

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

10. Sen adli zulüm sanma

Teslim ol oda yanma

Sabret sakın usanma

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

11. Deme şu niçin söyle

Yerindedir o öyle

Bak sonunu seyr eyle

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

12. Hiç kimseye hor bakma

İncitme, gönül yıkma

Sen nefsine yan çıkma

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

13. Mümin işi reng olmaz

Âkil huyu ceng olmaz

Ârif dili teng olmaz

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

14. Hoş sabrı cemîlimdir

Takdir kefilimdir

Allah vekilimdir

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

15.  Her dilde Anın adı

Her canda Anın yâdı

Her kuladır imdadı

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

16.  Nâçâr kalacak yerde

Nâgâh açar ol perde

Derman eder her derde

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

17.  Her kuluna her anda

Geh kahr ü geh ihsanda

Her anda o bir şanda

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

18.  Geh Muti geh Mâni

Geh Dârr ü gehi Nâfi

Geh Hâfıd u geh Râfi

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

19.  Geh abdin eder ârif

Geh eymen ü geh hâif

Her kalbi odur sârif

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

20.  Geh kalbini boş eyler

Geh hulkunu hoş eyler

Geh aşkına duş eyler

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

21.  Geh sâde geh rengin

Geh tabın eder sengin

Geh hürrem ü geh gamgin

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

22.  Az ye, az uyu, az iç

Ten mezbelesinden geç

Dil gülşenine gel göç

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

                                        

23.  Sen halk ile yorulma

Nefsinle dahi kalma

Kalbinden ırağ olma

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

24.  Geçmişle geri kalma

Müstakbele hem dalma

Hâl ile dahi olma

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

25.  Her dem Anı zikr eyle

Zirekliği koy şöyle

Hayranı Hak ol söyle

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

26.  Gel hayrete dal bir yol

Kendini unut Anı bul

Ko gafleti, hâzır ol

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

27.  Her sözde nasihat var

Her nesnede ziynet var

Her işte ganimet var

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

28.  Hep remzü işârettir

Hep gamzı beşarettir

Hep aynı inâyettir

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

29.  Her söyleneni dinle

Ol Söyleteni anla

Hem eyle kabul canla

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

30.  Bil elsinei halkı

Aklâmı Hak ey Hakkı

Öğren edebü hûlku

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

31.  Vallâhi güzel etmiş

Billâhi güzel etmiş

Tallâhi güzel etmiş

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler.

 

 

Erzurum'lu İbrahim Hakkı Hazretleri

 

 

 

 

Kıta numaralarına göre açıklamalar:

 

3.   Berk: Güçlü. Derketmek: Anlamak.

4.  Hallakı Rahim: Acıyan, yaratıcı. Rezzakı Kerim: Cömert, rızıklandırıcı. Faali  Hakim: Hikmetler işleyen.

5.  Kadiyi hacat: Herkesin hacetlerini, ihtiyaçlarını yerine getiren (Allah).   Münâcât: Yakarış. Muradat: Muradlar, istekler.

7.   Olıcak: Olunca. Teşviş: Kargaşa. Hikmet: İrfan, bilgelik, derin anlamlı işler.

8.   Faik, fayık: Üstün.

9.   Dûr: Uzak. Tefvizi umur: Her şeyi Allah'a havale etmek.

10. Adl: Adalet. Od: Ateş.

13. Renk: Hileli. Cenk: Savaş. Tenk: Sıkıntı. Akil: Akıllı. Dil: Gönül.

14. Cemil: Güzel.

15. Dil: Gönül. Ah: Özlem. Yad: Anış.

16. Naçar: Çaresiz. Nagah: Ansızın, birden.

17. Kahır: Zorluk. İhsan: Bağış.

18. Muti: Veren, uyan. Mani: Engelleyen. Darr: Zarar veren. Nafi: Yarar veren.

Hafıd: Alçaltan. Rafi: Yükselten. (Hepsi de Esmaül Hüsna'dandır.)

19. Abd: İbadet eden, kul. Eymen: Hayırlı. Haif: Zalim. Sarif: Arıtan, tasarruf eden.

20. Hûlk: Yaradılış. Duşetmek: Uğratmak, müptelâ etmek.

21. Rengin: Renkli. Tabın eder sengin: Kalbini taş eder. Hürrem: Sevinçli. Gamgin: Kederli.

22. Mezbele: Çöplük. Dil gülşeni: Gönlün gül bahçesi.

24. Müstakbel: Gelecek.

25. Zireklik: Kurnazlık.

26. Hayret: Şaşkınlık, hayranlık. Hâzır: Uyanık.

27. Ziynet: Süs. Ganimet: Bolluk, yarar, kazanç.

28. Remz: Sembol, simge. Gamz: Görüntü, işaret. Beşaret: Müjde. Aynı inayet:

İyilik pınarı (gözü.)

30. Elsinei halk: Yaratıkların dilleri.Aklâm: Deyişlerini. Edeb ü hulk: Edep ve ahlak.